Фейк жаңалықтарды көрмеу үшін таспаңызды қалай баптау керек? Manshuq авторы Мари Романова феминист және кибербелсенді Ника Водвудпен эфирді көргеннен кейін бұл сұрақтың жауабын іздеп, негізгі ойларын осы материалда атап көрсетуге тырысты.
Жақында интернетте @nixelpixel деген атпен танымал Ника Водвудпен Bad stuff on the internet деп аталатын эфирді көрдім. Онда интернеттегі насихат және оған қарсы тұру тәсілдері талқыланды. Бірақ мені бәрінен де қызықтырған нәрсе – интернетте алгоритмдердің қалай жұмыс істейтінін Никаның сипаттағаны. Мен бұл тақырыпты тереңірек зерттеп, таспамда фейк жаңалықтар мүмкіндігінше аз болуы үшін не істей алатынымды түсінгім келді.
Әлеуметтік желі алгоритмдері қалай жұмыс істейді?
Осыдан бірнеше жыл бұрын кез келген әлеуметтік желінің таспасындағы посттар хронологиялық ретпен көрсетілетін. Бірақ 2016 жылы «ақылды» таспа жүйесі әзірленді. Біздің постқа деген реакциямыз – лайк қойып, пікір қалдырып, репост жасауымыз – мұның бәрі әлеуметтік желідегі «ақылды» таспаның бізге және айналадағы адамдарға не қызықты екенін түсінуіне мүмкіндік береді. Таспаны хронологиялық ретпен қараған кезде адам тез шаршап қалады және барлық жарияланымның 80% жіберіп алады. Сондықтан жаңа алгоритмдер тек қана қызықты жаңалық пен посттарды көрсетуге бағдарланған.
Олардың жұмысы мынадай: таспа біздің нені жөн көретінімізге – постқа немесе бейнеге қандай реакция беретінімізге сәйкес құрылады. Осы орайда тіпті екі дос бірдей ресурстарға жазылған болса да, олардың таспалары жарияланған посттарға білдіретін реакциясының негізінде бәрібір басқаша құрылады. Тағы бір маңызды нәрсе – әлеуметтік желілер біз көп араласатын пайдаланушыларды ескереді. Сол себептен таспадағы достарымыз бен туғандарымыздың посттары медиа мен блогерлердің белсенділігінен жоғарырақ тұрады.
