Марина Михтаева:
«Үй – әлі де қауіпті жер»
Он айдан аса уақыт бұрын Қуандық Бишімбаевқа сот үкімі шықты. 2024 жылы 13 мамырда қазылар алқасының қатысуымен өткен сот процесінің нәтижесінде ол азаматтық некеде тұрған жары Салтанат Нүкенованы азаптағаны және өлтіргені үшін кінәлі деп танылып, 24 жылға бас бостандығынан айырылды.
Қазақстанда бірде-бір іс мұндай қоғамдық резонанс тудырған емес. Бұл ел тарихындағы сот отырысы түгелдей онлайн көрсетілген алғашқы процесс болды. Оны күллі Қазақстан ғана емес, бүкіл әлем жіті бақылады десек артық емес. Кейбір көрсеткіштерге сүйенсек, үкім жарияланған сәтте Жоғарғы соттың YouTube арнасындағы бұл сот трансляциялары үш миллионнан астам қаралым жинаған. Ал Tengrinews-тің YouTube арнасында бұл көрсеткіш 50 миллионнан асып түскен. Егер басқа платформалардағы видеожазбаларды, мәтін түріндегі материалдарды, жаңалық сюжеттерін, жергілікті және шетелдік блогерлер жасаған шолуларды есептесек…
Түрлі ел мен қалаларда Салтанатты еске алуға арналған митингтер өтті. Бұл іс-шаралармен қатар тұрмыстық зорлық-зомбылықты қылмыс ретінде тануды талап ететін петиция жарияланып, оған 150 мыңнан астам адам қол қойды. Нәтижесінде бірнеше заң тармақтарына өзгеріс еніп, тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қарсы жаза қатая түсті. Осы өзгерістермен қатар, көпшілік арасында Қазақстанда енді бәрі жаңаша болатыны, бұл оқиға халық санасына өзгеріс әкеліп, қоғам ретінде дамып жатқанымыз және енді әйелдер мен балаларға қатысты зорлық-зомбылыққа көз жұма қарамайтынымыз жайлы көп айтылды.
Бірақ жағдай шын мәнінде қаншалықты өзгерді? Шу мен ақпарат легі басылды, Бишімбаев ісі күн тәртібінен түсіп, жаңалықтар лентасы елдегі басқа да маңызды, қызықты, үрейлі оқиғалар жайлы ақпаратқа алмасты. Бір жылға жуық уақыт өткен соң, бұл мәселеге байыппен және объективті тұрғыда көз жүгіртсек болады.
Алдымен сандарға үңілген жөн болар. Бұл мәселеге қатысты статистиканы жариялап отыратын БАҚ деректеріне шолу жасайық. Мысалы, «Курсив» басылымы ҚР Ішкі істер министрлігінің деректеріне сүйене отырып, кейінгі жылдары полицияға тұрмыстық зорлық-зомбылық бойынша мынанша қоңырау түскенін жазады:
Бұл сұрақтарға нақты жауап жоқ.
Жағдайға бейжай қарамайтын адамдар мұндайда қалай әрекет етуі керегін түсіндіретін нақты нұсқаулық жоқ.
Зорлық-зомбылықпен күресудің практикасы жоқ
