Айлық циклі көптеген әйелдің көңіл күйіне, энергия деңгейіне және жалпы әл-ауқатына әсер етеді. Сондықтан кей күндері өзіңізді сергек әрі белсенді сезінсеңіз, енді бір күндері демалысқа көбірек мұқтаж болуыңыз мүмкін. Бірақ циклдің әр кезеңінде ағзамызда нақты не болады? Ауырсыну мен шаршау қай кезде қалыпты құбылыс болып саналады? Әйелдер өздерін күту үшін не істей алады? Manshuq авторы Айзере Черубаева өзінің жаңа материалында осы және басқа да сұрақтарға жауап береді.
Айзере Черубаева
16 июня 2026
Дисклеймер: бұл мәтінде көпшілікке таныс «етеккір» сөзі қолданылмайды. Біз оқырмандардың басым бөлігі «етеккір» атауына үйренгенін білеміз, алайда қазақ тілінде бұрыннан қолданылып келе жатқан «айлық» сөзін пайдалануды жөн көрдік. Бұл атау ХХ ғасыр басындағы қазақ баспасөзінде, соның ішінде Нәзипа Құлжанова мақалалары (ССЫЛКА: https://vt.tiktok.com/ZSxTgAtwU/) мен Ғабит Мүсіреповтің «Жат қолында» романында кездеседі.
Айлық – жүктілік болмаған жағдайда жыныстық жағынан жетілген әйелдерде ай сайын қайталанып отыратын табиғи физиологиялық үрдіс. Бұл кезде жатырдың ішкі шырышты қабаты жаңарып, ағзадан қан бөлінеді. Көптеген әйелдер үшін айлық энергия деңгейіне, көңіл күйге, ұйқыға, тәбетке және жалпы әл-ауқатқа әсер етуі мүмкін күрделі құбылыс. Әлем бойынша әйелдердің басым бөлігі айлық кезінде белгілі бір деңгейде ауырсыну мен жайсыздықты сезінеді, ал кейбіреулер үшін бұл белгілер күнделікті өмірге де әсер етеді.
Испания, Жапония, Индонезия және бірқатар елдерде айлық кезінде берілетін арнайы демалыс түрлері қарастырылған. Қазақстанда мұндай тәжірибе жоқ.
Сондықтан көптеген әйелдер жұмыс, спорт және демалыс арасындағы тепе-теңдікті өз ағзасының ерекшеліктерін ескере отырып табуға тырысады.
Циклге қарай жоспар құру шынымен көмектесе ме? Және ағзадағы кез келген өзгерісті гормондармен түсіндіруге бола ма? Бұл сұрақтарды гинеколог-эндокринолог Мәншүк Әділовамен талқыладық.
