Оқу, іздену, батыл болу: қазақ қыздарының EdTech-тегі мансап жолы

6 мамыр 2026

Қазақстанда да IT бағыттардың түр-түрі қарқынды дамып келеді. Соның бірі – технология мен білім беру саласын тоғыстырған EdTech саласы. Елімізде бұл бағыттың қарқыны жоғары: мектептерге, жоғары оқу орындарына және жеке дамуға арналған цифрлық қызметтер мен өнімдер көптеп пайда болып жатыр. Бұл нарықта 15 жылдан астам уақыт бойы жұмыс істеп келе жатқан Bilim Group холдингі еліміздің білім беру жүйесін оңтайландыратын өнімдер жасақтап, отандық EdTech саласының дамытуына ықпал етіп отыр. Қазіргі таңда холдингте 188 әйел жұмыс істейді. Бұл мақалада өмірін IT-пен байланыстырған Зәуре, Маржан және Даминаның кәсіби жолы жайлы айтпақпыз.

Зәуре Манап білімнің адам өмірін шынымен өзгертетініне сенеді. 27 жастағы IT маман Bilim Group EdTech тобында өнім жетекшісі болып қызмет етеді. Зәуренің білім беру технологияларына деген қызығушылығы студент кезде қалыптасқан.

«Оқу барысында маған EDTech бағыты қызық екенін түсіндім. Дипломдық жұмысымды да осы тақырыпқа арнадым. Мен адамдарға армян және грузин тілдері сияқты күрделі әрі ерекше әліпбилерді меңгеруге көмектесетін бағдарлама әзірледім. Бұл тілдер латынға да, кириллицаға да ұқсамайды, сондықтан оларды үйрену көпшілікке, соның ішінде маған да қиынға соқты. Мен бұл мәселені технология арқылы шешіп көрмек болдым. Кәсіби жолым дәл осыдан басталды деуге болады», – дейді Зәуре.

Зәуре EdTech саласына келместен бұрын, біраз уақыт IT-дің түрлі бағытында жұмыс істеп көрген. Бұл тәжірибе оған цифрлық өнімді, аудиторияны және ауқымды шешімдерді түсінуге мүмкіндік берді. Алайда уақыт өте келе Зәуре білім беру саласы өзінің негізгі құндылықтарына жақынырақ екенін түсінгенін айтады.

Зәуре басқаратын BilimCenter платформасы оқушылардың функционалдық сауатын дамытуды көздейді. Платформа арқылы оқушылар жергілікті және халықаралық емтихандар мен тестілерге дайындалады. Ал мұғалімдер, мектеп директорлары мен әдіскерлер толыққанды есепке қол жеткізе алады.

IT саласындағы әйелдер туралы сөз қозғалғанда, Зәуре өзін кәсіби орта тұрғысынан жолы болған адам деп есептейді.

«Мен бұрынғы компаниямда да, қазір де қандай да дискриминация сезінген емеспін. Бірақ мұндай мәселенің бар екенін, әсіресе басшылық лауазымдарда кездесетінін білемін. Сондықтан бұл туралы ашық айту маңызды деп есептеймін. Тек IT саласында емес, жалпы өмірде де гендерлік тұрғыда кемсітуге орын болмайтын күнге жетеміз деп үміттенемін», – дейді ол.

Ал IT саласына енді қадам басып жатқан қыздарға Зауре әр нәрсені байқап көруден қорықпауға кеңес береді.

«Мен IT саласында 2018 жылдан бері жүрмін, бірақ бұл жолға әлдеқайда ерте дайындала бастадым. Университеттің үшінші курсында-ақ уақытты созбай, барлық мүмкіндікті қолдану керегін түсіндім. Түлектердің айлап жұмыс іздеп жүргенін көріп, құр қол отыратындардың қатарында болғым келмеді. Кейін кәсіби даму үшін нақты бір бағытқа басымдық беру керегін ұқтым. Осылайша, 27 жасымда IT саласына біржола бет бұрдым», – дейді Маржан.

Бастапқыда Маржанды IT саласына табыс деңгейі жетелегенімен, индустрияға келген соң ол білім беру технологияларының өзі ойлағаннан әлдеқайда күрделі әрі қызықты екенін түсінген. Мамандардың енгізіп жатқан әдістері мыңдаған адамның өмірі мен жұмысына қалай әсер ететінін Маржанға ерекше шабыт берген. Оның айтуынша, SmartNation қарапайым IT платформа емес, ауқымды шешімдер экожүйесі. Платформа бұрын тек офлайн алуға болатын қызметтер иен процестерді автоматтандырып, көптеген адамның уақытын үнемдеуге көмектеседі.

IT саласындағы гендерлік баланс туралы айта келе Маржан кейінгі жылдары бұл бағыттың айтарлықтай ашық бола түскенін атап өтті: аналитика, әзірлеу мен бағдарламалау саласында жұмыс істейтін әйелдер саны артып келеді. Сонымен қатар маман гендерге қатысты мәселелер барын да жасырмайды, бірақ ол үшін теңдік – жеңілдік жасау емес, кәсібилікке деген құрмет.

Маржан өзіңе сенімді болу машығы тек тәжірибе арқылы келетінін айтады. Қаншалықты тәжірибелі болсаң да, кез келген жұмысты игеру үшін қосымша білік пен білім керек. Сондықтан қателік үшін өзіңді кінәлаудан гөрі, олардың себебін түсініп, үйрене білу маңызды. Ал IT саласында мансап құруды ойлап жүрген қыздарға Маржан барлық мүмкіндікті қолдануға кеңес береді.

«Менің міндетім – командаға пайдаланушыларды жақыннан тануға көмектесу: олар өнімді қалай қолданатынын, қандай кедергілер барын түсіндіремін. Мен тек интерфейсті ғана емес, адамдардың мінез-құлқын, әдеттері мен тәжірибесін де зерттеймін», – дейді Дамина.

IT саласындағы әйелдер тақырыбына келгенде, зерттеуші гендерлік ерекшеліктен гөрі, нақты нәтиже мен ұжымдық жұмыс маңызды екенін атап өтті. Дамина өз тәжірибесінде стереотиптер мен кедергілерге кезікпегенін айтады: ұжымда әр қызметкерге құрметке ие болса және еңбегі лайықты бағаланса, онда дискриминацияға орын да қалмайды. Дамина технология саласындағы маңызды машықтар ретінде білімге деген ынтаны, дұрыс сұрақ қоя білу, адамдарды тыңдау және асығыс қорытынды жасамау сияқты қабілеттерді атап өтті.